gototopgototop

fatima-kateban.com

Home روایتِ فُرات بن ابراهیم (زنده در سال 307 هـ)

 

روایتِ فُرات بن ابراهیم (زنده در سال 307 هـ[1])

 

. راوی حدیث ـ کوفه

رُوِیَ عَنْ ابی‌عَبْدِاللهِ‌علیه‌السّلام [2] فی حَدیثٍ طَویلٍ: قالَ النَّبیُّ‌صلّی‌الله‌علیه‌وآله: یا فاطِمَةُ! ... فَما تَرَیْنَ اللهَ صانِـعٌ بِقاتِلِ وَلَدِکِ[3] وَ قاتِلیکِ وَ قاتِلِ بَعْلِکِ إذا اُفْلِجَتْ حُجَّتُهُ عَلَی الْخَلائِقِ وَ اُمِرَتِ النّارُ أنْ تُطیعَهُ.[4]

ای فاطمه! ... زمانی که حجّتِ او (= امیرالمؤمنین علی‌علیه‌السّلام) بر مردمان تمام شود و آتش، مأمور به اطاعت از وی گردد، آنچه دیدگاهِ تو درباره خداوند است [که با قاتلانِ اهل بیت چنین و چنان خواهد کرد]، همان (= آنچه موردِ نظر توست) را با قاتل فرزندت و قاتلین خودت و قاتل شوهرت انجام خواهد داد.

یادداشت‌های پراکنده

- ابوالقاسم فرات بن ابراهیم بن فرات کوفی، احتمالاً دارای گرایش زیدی بوده است.[5]

والدِ شیخ صدوق (متوفّای 329 هـ) و ابن الولید (استادِ شیخ صدوق، متوفّای 343 هـ) از وی حدیث نقل کرده‌اند.[6]

شاید بتوان با برشمردنِ تعداد احادیثی که ابن الولید (محمّد بن الحسن بن احمد بن الولید)[7] از فرات بن ابراهیم نقل کرده است[8]، وی را از زمره ممدوحین به شمار آورد؛ چرا که بزرگانی چون ابن الولید، از کثرتِ نقل از ضعفا، به شدّت پرهیز می‌نموده‌اند.[9]

- عبیدالله بن عبدالله حَسَکانی (زنده در سال 470 هـ) در کتابِ شواهدُ التنزیل از تفسیر فرات کوفی، حدیث نقل کرده است.[10]

- ابوغالب زُراری[11] (متوفّای 368 هـ) در رساله خود ـ که از منابع رجالی قرن 4 هجری به شمار می‌آید[12] ـ ، درباره جعفر بن محمّد بن مالک الفَزاری تصریح می‌نماید:[13]

وَ کانَ کَالَّذی رَ بّانی... وَ کانَ أحَدَ فُقَهاءِ الشیعَةِ وَ زُهّادِهِمْ...[14]

و او همچون [پدر] که مرا تربیت کرد، بود... و یگانه فقیهان و زهدپیشگانِ شیعه بود.



[1] ـ عبدالله موحّدی محبّ: مقاله مندرج در مجلّه آینه پژوهش، ش 60، ص 35 .

[2] ـ فرات کوفی، این حدیث را از جعفر بن محمّد بن مالک الْفَزاری، از امام صادق‌علیه‌السّلام نقل می‌کند.

[3] ـ احتمال می‌رود که با توجّه به آغاز حدیث، منظور: امام حسین‌علیه‌السّلام باشد؛ همچنین می‌توان گفت: منظور از عبارت فوق، همه فرزندانِ حضرت زهرا‌علیهاالسّلام می‌باشد که در این صورت، وُلْدِکِ خوانده می‌شود.

[4] ـ تفسیر [منسوب به] فرات کوفی، ص 172، تحقیق: محمّد الکاظم، چاپ: مؤسّسة النعمان، بیروت.

[5] ـ عبدالله موحّدی محبّ: در مقاله مندرج در مجلّه آینه پژوهش، ش 60، ص 38 ـ 41؛ به تفصیل به بررسی این احتمال پرداخته است.

[6] ـ همان منبع، ص 44 .

[7] ـ ر.ک: رجال نَجاشی، ردیف 1042 .

[8] ـ ر.ک: کتابِ «فضلُ زیارة الحسین‌علیه‌السّلام»، تألیف: عبدالله بن محمّد بن علی بن الحسن، العلوی الشجری الزیدی الکوفی (متوفّای 445 هـ)، ناشر: مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی،1403 ق.

[9] ـ جهت آشنایی با مبانی علمی توثیق یا مدح عملی یک راوی، ر.ک: آیة الله جعفر سبحانی: ترجمه کلّیات فی علم الرجال، ص 299 و ترجمه اُصول الحدیث و أحکامه فی علم الدرایه، ص 175 .

[10] ـ الذَریعه، ج ص 299 .

[11] ـ نَجاشی در توثیق وی می‌نویسد:

وَ کانَ ابوغالِبٍ شَیْخَ الْعِصابَةِ فی زَمَنِهِ وَ وَجْهَهُمْ.

ابوغالب، در زمانِ خودش، بزرگِ طایفه‌اش و شخصیّتِ برجسته آنان بود.

(رجال نَجاشی، ردیف 201.)

[12] ـ ر.ک: آیة الله جعفر سبحانی: ترجمه کلّیات فی علم الرجال، ص 68 .

[13] ـ جزوه مبانی علم رجال، ص 22؛ برگرفته از درس‌های استادِ محقّق سیّد علی رضا حسینی در بنیاد فرهنگِ جعفری‌علیه‌السّلام، قم: مرداد 1385 .

[14] ـ رساله ابی‌غالب زُراری، ص 150، چاپ: مرکز بحوث و تحقیقات اسلامی؛ رساله ابی‌غالب زُراری، ص 39، مندرج در کتاب «تاریخ آل زُراره» (تألیف: استاد محقّق سیّد محمّد علی موحّد ابطحی).

 

 

آمار بازدید

بازدیدهای محتوا : 41193

ترافیک سایت

 29 مهمان حاضر