gototopgototop

fatima-kateban.com

Home «کتابُ فدک» تألیفِ ابراهیم بن محمّد بن سعید ثَقَفی کوفی (متوفّای 283 هـ)

 

«کتابُ فدک» تألیفِ ابراهیم بن محمّد بن سعید ثَقَفی کوفی (متوفّای 283 هـ)

. تاریخ‌نگار ـ کوفه، اصفهان

ابواسحاق، ابراهیم بن محمّد بن سعید ثَقَفی کوفی، سرآمدِ مورّخانِ شیعه در قرن سوم هجری می‌باشد.

بنابر گزارش نَجاشی (متوفّای 450 هـ):[1]

وی در دوران حیاتِ پُر بار علمی خود، بالغ بر 30 عنوان کتاب به رشته تحریر درآورده است.

وی ابتدا زیدی مذهب بود؛ سپس به مذهب حقّه امامیّه گروید و در این راه، پایداری شدیدی از خود بروز داد.

کتابِ «اَلْمعرفه» از جمله نگاشته‌های او در زمانِ اقامتش در شهر کوفه می‌باشد.

ثَقَفی پس از اتمام نگارش این کتاب، به شهر اصفهان کوچ کرد و در همان‌جا، رَحل اقامت افکند تا در سال 283 قمری، بدرودِ حیات گفت.

بنابر گزارش نَجاشی: «کتابُ المعرفه»، مشتمل بر مناقبِ اهل بیت‌علیهم‌السّلام و مَثالب (= مطاعن) دشمنان آن‌ها بوده است.

همچنین بنابر گزارش ابن شهر آشوب مازندرانی (متوفّای 588 هـ) در کتابِ «مَثالب النواصب»:[2]

ثَقَفی در «کتابُ المعرفه» به گوشه‌هایی از حوادث هجوم به بیتِ فاطمه‌علیها‌السّلام اشاره نموده است.[3]

در فهرستِ آثار ثَقَفی، با دو کتابِ دیگر به نام‌های: «کتابُ فدک» و «کتابُ السقیفه» مواجه می‌شویم.[4]

هرچند این دو کتاب به‌ دست ما نرسیده است، ولی از شیوه و اُسلوبِ ثَقَفی در نگارش کتابِ اَلْمعرفه (نقل مَثالب و مطاعن خلفا)[5] می‌توان حدس زد:

وی در این دو کتاب ـ به‌ ویژه در کتابُ فدک ـ به مصائبِ حضرتِ زهرا‌علیها‌السّلام اشاره‌هایی داشته است.[6]



[1] ـ ر.ک: رجال نَجاشی، ردیف 19، ص 16 .

[2] ـ مَثالب النواصب (تألیف: ابن شهر آشوب)، نسخه خطّی (قم: مرکز إحیاء التراث الإسلامی)، ص 136 ـ 137 .

[3] ـ ر.ک: دراسة و تحلیل حول الهجوم علی بیت فاطمه‌علیهاالسّلام، ص 237 ـ 238 .

[4] ـ ر.ک: رجال نَجاشی و فهرست شیخ طوسی.

[5] ـ ر.ک: رجال نَجاشی، ردیف 19، ص 17 و مقدّمه محدّث اُرْمَوی بر کتابِ اَلْغارات ـ تنها اثر برجا مانده از ثَقَفی کوفی ـ .

[6] ـ این حدس، با توجّه به حدیثی که جناب سیّد مرتضی (متوفّای 436 هـ) در کتابِ الشافی فی الإمامه ص 241، چاپ: مؤسّسة الصادق) از ثَقَفی کوفی نقل می‌کند [= الدخّان قد دخل بیته] و بر وقوع آتش‌افروزی ـ در ماجرای هجوم به خانه فاطمه‌علیهاالسّلام ـ دلالت دارد، تقویت می‌گردد.

 

 

آمار بازدید

بازدیدهای محتوا : 45333

ترافیک سایت

 23 مهمان حاضر